Kreatywność i innowacyjne podejście do rozwiązywania problemów należą obecnie do najbardziej pożądanych kompetencji – zarówno przy pisaniu kodów, prowadzeniu księgowości, układaniu grafiku produkcji czy tworzeniu strategii marketingowej. Nawet gwóźdź z deski można usunąć na kilka sposobów, co i tak jest nieporównywalnie łatwiejsze od codziennych wyzwań w miejscu pracy.
Firmy doskonale wiedzą, że wszelkie innowacje i nieszablonowe pomysły zaczynają się w naszych głowach. Pytanie brzmi: co zrobić, żeby nasz mózg miał siłę działać przez wiele godzin na najwyższych obrotach? Oto kilka sprawdzonych sposobów na codzienne wspieranie funkcjonowania mózgu oraz pobudzenie kreatywności w zespołach.
Zadbaj o dietę dla mózgu
Właściwa dieta jest dla mózgu tym, czym dla laptopa podłączenie do prądu – dostarcza mu niezbędnej do funkcjonowania energii, i to nie w sensie metaforycznym! „Szacuje się, że mózg dorosłego człowieka stanowi 2% masy ciała, a zużywa przy tym ogromne ilości przyswajanej z pożywieniem energii oraz tlenu. Każdego dnia na energetyczne utrzymanie sprawnego mózgu potrzebujemy 400–500 kcal, co daje nam 20–25% glukozy zużywanej przez cały organizm. Ponieważ w mózgu nieustannie coś się procesuje, neurony muszą komunikować się ze sobą, dochodzi do powstawania prądu i setek reakcji chemicznych, szacuje się, że tempo zużywania energii (ATP, glukozy) jest nawet 10 razy wyższe niż w innych narządach naszego ciała”.*
Aby mózg działał sprawnie, trzeba go odpowiednio i systematycznie „zasilać”. Właśnie dlatego regularne zdrowe przekąski w biurze to coś więcej niż sympatyczny benefit. Orzechy, migdały czy suszone owoce dostarczają zdrowych tłuszczów i witamin wspierających pamięć i koncentrację. Świeże owoce to zastrzyk energii i naturalnej słodyczy, a pełnoziarniste kanapki pomagają utrzymać stabilny poziom cukru we krwi, co zapobiega napadom senności i zmęczenia. Zróżnicowana dieta jest najlepszym paliwem dla mózgu – dzięki niej spotkanie kreatywne nie zamienia się w zbiorowe ziewanie. Jeśli nie wiesz, jak skutecznie wdrożyć owoce w biurze, przeczytaj nasz artykuł: Jak wdrożyć owoce w biurze? Lista dobrych praktyk
Daj ludziom czas na… nicnierobienie
Brzmi kontrowersyjnie? A jednak! Według badań University of Central Lancashire krótkie okresy nudy mogą zwiększać poziom kreatywności, ponieważ nasz umysł zaczyna wtedy swobodnie wędrować i łączyć fakty w nieoczywisty sposób. Znamy to zresztą z codziennego życia – wystarczy nie dać dzieciom telefonu ani niczego gotowego do zabawy, a z nudów zaczną szybko szukać sobie inspirującego zajęcia (niekiedy ze szkodą dla ścian albo ogródka).
W pracy mechanizm ten działa podobnie, dlatego zamiast planować dzień od A do Z, warto wprowadzić do harmonogramu przestrzeń na przerwy i oddech. Krótki spacer wokół biura, 10 minut na kawę i gadanie o niczym czy strefa relaksu z miękkimi pufami to nie strata czasu, tylko inwestycja w świeże pomysły. Google od lat testuje podobne podejście, a przecież trudno odmówić im innowacyjności.
Przy okazji warto również rozprawić się ze świętym Graalem rynku pracy, czyli multitaskingiem. Mózg nie tylko nie lubi pracy bez chwili odpoczynku – nie lubi również zajmować się wszystkim naraz. Więcej o tym, dlaczego wielozadaniowość wcale nie służy produktywności możesz przeczytać tutaj.
Ruch to lepsze myślenie
Aktywność fizyczna sprawia, że mózg pracuje wydajniej. „Co najbardziej powiększa się, gdy się ruszamy? Nie, nie, nie nasze mięśnie, ale nasz hipokamp, odpowiadający między innymi za pamięć i uczenie się. Okazuje się także, że wskutek ćwiczeń powiększa się kora przedczołowa, dzięki której lepiej przewidujemy, wyciągamy wnioski i podejmujemy decyzje. Ruch wietrzy głowę, dotlenia mózg, niweluje stres. Zmniejsza też nadmierne pobudzenie ciała migdałowatego, które związane jest z emocjonalnością i może poniekąd znosić działanie wspomnianej kory. Ruch usprawnia syntezę serotoniny, endorfin i zwiększa stężenie białek, które są kluczowe dla dobrze funkcjonującego mózgu. Wnioski są proste – ruch i myślenie to dobra komplementarne!”.
Ścisłą zależność między wykonaniem przy biurku kilku przysiadów i pompek a zdolnością wymyślenia nowego hasła reklamowego potwierdza nauka. Badania opublikowane w czasopiśmie akademickim „Thinking Skills and Creativity” pokazują, że zaledwie 15-minutowa sesja intensywnej aktywności fizycznej zwiększa elastyczność poznawczą oraz pozwala generować bardziej twórcze i oryginalne pomysły.
To dobra wiadomość dla organizacji. Żeby pracownicy byli bardziej kreatywni, nie trzeba od razu organizować firmowego maratonu – wystarczy kilka minut rozciągania, krótka biurowa joga czy wspólne wyzwanie „10 tysięcy kroków dziennie”. Dodatkowo wspólne aktywności sportowe integrują zespół, a to właśnie w atmosferze bezpieczeństwa psychologicznego ludzie najchętniej dzielą się nawet najbardziej szalonymi pomysłami.
Stwórz inspirujące otoczenie
Mózg nie lubi monotonii – gdy pracuje w szarym i przewidywalnym otoczeniu, łatwo wpada w rutynę. Tymczasem kreatywność najlepiej rozkwita tam, gdzie coś nas zaskakuje albo pobudza do innego spojrzenia na problem. Dlatego warto zadbać o biurową przestrzeń w taki sposób, by sprzyjała twórczemu myśleniu. Nie muszą to być od razu huśtawki i zjeżdżalnie jak w Dolinie Krzemowej – często wystarczy naturalne światło, żywe rośliny, kolorowe akcenty, tablica do zapisywania pomysłów czy kącik z inspirującymi książkami. Nawet małe zmiany, jak przestawienie stolików czy dodanie wspólnej przestrzeni do rozmów, mogą znacząco podnieść energię zespołu.
Dużą rolę odgrywają również firmowe rytuały. Regularne „pomysłowe śniadania”, krótkie sesje burzy mózgów albo cotygodniowa „kreatywna przerwa” przy kawie i owocach mogą stać się trampoliną dla nowych idei. Rytuały działają jak bezpieczna przestrzeń, w której można puścić wodze fantazji bez obawy, że pomysł zostanie od razu oceniony. Sprzyjają też integracji i budują atmosferę otwartości, co ma bezpośredni wpływ na zaangażowanie i innowacyjność pracowników.
Kreatywność można wyszkolić
Na hasło „warsztat kreatywności” w korporacji wiele osób reaguje alergicznie. Tego typu inicjatywy często kojarzą się z absurdami w stylu budowania piramidy z kubków, czyli mówiąc krótko – ze stratą czasu. W rzeczywistości jednak wszelkie formy aktywności wybijające nas z rutyny mają głęboki sens i stymulują mózg do kreatywnej pracy.
Nasze centrum dowodzenia ma bowiem tendencję do „leniuchowania” – w obliczu problemu, który został już rozwiązany przez człowieka w określony sposób, mózg będzie uruchamiał znane sobie ścieżki i utrwalone schematy postępowania. Dzięki temu zużywa mniej cennej energii, ale zarazem nie wykorzystuje swojego potencjału. Właśnie dlatego tak ważne jest częste dostarczanie mu nowych bodźców i wyzwań – nawet w postaci firmowego quizu czy kalamburów.
Warto od czasu do czasu zorganizować w firmie warsztaty kreatywne z technikami Design Thinking, storytellingu, improwizacji czy sketchnotingu, które mogą okazać się skarbnicą świeżych pomysłów i nieszablonowego podejścia. Inny kierunek to inwestycja w kursy online z modułami na temat innowacji i kreatywności czy technologiczne narzędzia wspomagające kreatywne myślenie, np. aplikacje do map myśli czy platformy do współdzielenia inspiracji. Są tanie, łatwe w obsłudze i potrafią rozruszać mózg znacznie lepiej niż poranna kawa.
Kreatywność sama nie przyjdzie
Mózg pracownika to najważniejsze narzędzie firmy – i jak każde narzędzie, wymaga odpowiedniego traktowania. Dieta bogata w orzechy i owoce, przestrzeń na oddech i aktywność fizyczną, inspirujące otoczenie czy wartościowe warsztaty i szkolenia to zestaw, który potrafi zamienić zwykłe biuro w prawdziwą kuźnię innowacji.
A jeśli ktoś twierdzi, że „kreatywność sama przyjdzie”, niech spróbuje wymyślić coś błyskotliwego o godz. 15:00, bez obiadu i na plastikowym krześle pod jarzeniówką – powodzenia!
